De zwarte lijst
Onze Zwarte Lijst brengt in kaart welke banden bedrijven, pensioenfondsen en andere instellingen in Nederland volgens ons hebben met Israëls illegale bezetting, met apartheid of met de genocide in Palestina. Ondanks duidelijke uitspraken van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag blijven zij, ongehinderd door de Nederlandse overheid, oorlogsmisdaden van Israël faciliteren via handel, investeringen, en samenwerkingen.
Per organisatie laten we zien om welke investeringen, leveringen of andere (zakelijke) relaties het gaat en waarom we haar daarop aanspreken. Bij de meeste staan voorgeschreven brieven die je ze als consument of werknemer kunt versturen om hen te wijzen op hun mogelijke juridische aansprakelijkheid.
Het is tijd om de economie van genocide en apartheid te stoppen.
De bedrijven op deze lijst zijn door The Rights Forum op de hoogte gebracht van hun plek op de Zwarte Lijst en hebben de kans gekregen te reageren.
Nederlandse overheid doet niets tegen oorlogsmisdaden
Nederland heeft onder het Genocideverdrag en het internationaal recht de juridische plicht om genocide en internationale misdrijven te voorkomen. In de zaak Bosnië vs. Servië toonde het Internationaal Gerechtshof al aan dat een staat medeplichtig kan zijn aan genocide als zij, ondanks dat zij kennis heeft van een ernstig risico op genocide, toch steun blijft verlenen aan de daders.
In januari 2024 oordeelde het Internationaal Gerechtshof in de zaak Zuid-Afrika v. Israël dat er een “plausibel risico op genocide” bestaat tegen Palestijnen in Gaza. Vanaf dat moment waren derde staten – waaronder Nederland – juridisch verplicht actie te ondernemen.
Het Internationale Hof van Justitie concludeerde ook in zijn Advisory Opinion dat alle staten verplicht zijn om economische betrekkingen in illegaal bezette Palestijnse gebieden tegen te gaan en maatregelen moet nemen om alle handel die bijdraagt aan illegale bezetting te voorkomen.
Toch blijft Nederland tot op de dag van vandaag economische, diplomatieke en militaire samenwerkingen met Israël onderhouden. Nederland is zelfs wereldwijd de grootste buitenlandse investeerder in Israël, bleek uit onderzoek van SOMO. VN-rapporteur Francesca Albanese omschreef de situatie als een “economie van genocide“.
Aansprakelijkheid van bedrijven onder genocideverdrag
Niet alleen staten, maar ook bedrijven en financiële instellingen hebben juridische verplichtingen onder internationaal recht. Volgens artikel VI van het Genocideverdrag kunnen ook “personen” strafrechtelijk aansprakelijk zijn voor genocide – daaronder vallen bedrijfseigenaren, bestuurders en managers. Volgens de kaders van UN Guiding Principles on Business and Human Rights (UNGP’s) en OESO-richtlijnen hebben bedrijven de verantwoordelijkheid om geen directe of indirecte bijdrage te leveren aan mensenrechtenschendingen of internationale misdrijven.
In situaties van oorlog, bezetting of grootschalig geweld geldt een nog strengere norm, benadrukte ook de VN-Speciale Rapporteur in juni. Toch blijven Nederlandse en Europese bedrijven winst maken uit bezetting, apartheid en genocide.